Avrupa Birliği'ne Nasıl Girilir? Kopenhag ve Maasricht Kriterleri Nedir?

Avrupa Birliğine üyelik şartları Genç Analiz'de

Bir devlet Avrupa Birliğine (AB) nasıl girer? Avrupa Birliğine girmenin şartları nedir? Bu yazımızda bu süreçleri ele alacağız.

Avrupa Birliği'ne Nasıl Girilir? Avrupa Birliği'ne Girmek İçin Hangi Şartlar Vardır?

Öncelikle Avrupa Birliğine girmek için ülkenizin Avrupa Kıtası'nda olması gerekir.Ancak bu kesin bir kalıp değildir. Güney Kıbrıs Rum Kesimi, AB'nin Avrupa tanımının dışında olmasına rağmen Avrupa Birliği'ne katılmıştır. Birliğe girmek içinse Hristiyan bir devlet olmak gibi bir şart aranmaz. AB'ye giriş için asıl gereken şartlara Kopenhag Kriterleri denir. Bir devletin AB'ye üye olabilmesi için tüm Kopenhag Kriterlerini yerine getirmesi gerekir.

22 Haziran 1993 Kopenhag Zirvesinde kabul edilen bu kriterler, üye olmak ve birliğe katılmak isteyen devletlerin ekonomik, siyasi ve topluluk mevzuatının benimsenmesi olmak üzere üç grupta durumunun incelenmesini öngörür. Bunlara kısaca;

Siyasi Kriterler
Demokrasiyi, hukukun üstünlüğünü, insan haklarını ve azınlık haklarını güvence altına alan kurumların varlığı.

Ekonomik Kriterler
İşleyen ve aynı zamanda Birlik içinde rekabetçi baskılara ve diğer serbest piyasa güçlerine dayanabilecek bir serbest piyasa ekonomisinin varlığı.

Topluluk Mevzuatının Benimsenmesi
Siyasi, ekonomik ve parasal birliğin hedeflerine bağlı kalmak üzere üyelik için gerekli yükümlülükleri yerine getirebilme kapasitesine sahip olmak.

Kısaca Avrupa Birliğine girmek için gerekli olan Kopenhag Kriterleri şu şekildedir;
  • Demokrasiyi,
  • Hukukun üstünlüğünü,
  • İnsan Haklarını,
  • Azınlıklara saygı gösterilmesi ve korunmasını,
  • İşleyen bir piyasa ekonomisinin varlığını ve Birlik içinde piyasa güçleri ve rekabetçi baskı ile baş edebilecek kapasiteyi garanti eden kurumların istikrarını sağlamış olmalıdır.
Üyelik, aday ülkenin siyasal, ekonomik ve parasal birliğin hedeflerine katılma da dahil olmak üzere üyelik yükümlülüğünü üstlenme yeteneğine sahip olmasını da öngörür. Bu da güçlü bir yönetim gerektirir. İşte tüm bu şartları sağlayan bir devlet Avrupa Birliği'ne tam üyelik başvurusu yapabilir. Ancak başvuru yapan ülkenin bir maddede bile bir sorunun olması halinde tam üyelik müzakereleri uzayacaktır ve tüm pürüzler ortadan kalkana kadar Avrupa Birliği'ne katılması mümkün olmayacaktır.

Bildiğiniz gibi Euro (€), Avrupa Birliği üyesi ülkelerinin çoğunun kullandığı ortak para birimidir. Peki Avrupa Birliğine girince Euro kullanmak zorunlu mudur? Tabii ki hayır. Örneğin hala Avrupa Birliği üyesi olan İngiltere, Euro kullanmak yerine kendi para birimi olan Sterlin'i kullanmayı tercih etmiştir. Avrupa Birliğine katılmanın şartları olduğu gibi Euro kullanmanın da şartları vardır. Bu şartları yerine getiremeyen ülkeler ve AB üyesi ülkeler (Romanya, Bulgaristan, Macaristan gibi) kendi para birimlerini kullanmaya devam etmektedir ancak AB bu ülkelere, ekonomik olarak yardımlar yaparak Euro'ya adapte olmak için gerekli şartlara ulaşmalarını sağlamaktadır. Bir ülkenin Euro'yu para birimi olarak kabul edebilmesi için gerekli olan şartlara Maasricht Kriterleri denir

Euro kullanma şartlarını belirten Maasricht Kriterleri kısaca şu şekildedir; 
  • Her üyenin yıllık ortalama enflasyon oranı, fiyat artışını en düşük üç üye devletin yıllık enflasyon oranı ortalamasını en fazla 1.5 puan geçebilecektir.
  • Üye devletlerin planlanan, ya da fiili kamu açıklarının gayri safi yurtiçi hasılalarına oranının yüzde 3'ü aşmaması gerekmektedir.
  • Üye devletlerin planlanan, ya da fiili kamu borç stoklarının, gayri safi yurtiçi hasılalarına oranının yüzde 60'ı geçmemesi zorunludur.
  • Her üye devlet, fiyat istikrarı bakımından en iyi sonucu sağlayan üç üye devletin ortalama nominal uzun vadeli faiz oranını en fazla 2 puan aşabilecektir.
  • Üye devletlerin ulusal paraları, Avrupa Döviz Kuru Mekanizmasının izin verdiği "normal" dalgalanma marjı içinde kalmalıdır. (Şu an için yüzde 15, ancak hemen hemen bütün ülkeler yüzde 2.25 marjı içinde kalmaktadır.)
Yani Euro kullanmak için üreten ve güçlü bir ekonomi şartı gerekir. Bunun istisnası Yunanistan olmuştur. Ekonomik olarak oldukça kötü olan Yunanistan, apar topar Avrupa Birliği üyesi yapılmış ve Euro kullandırılmıştır. Avrupa Birliği hala bunun sancılarını çekmekte, ekonomik krizde olan Yunanistan ise AB üyeliği sayesinde birçok sefer iflastan kurtulmuştur. 

İşte Avrupa Birliği'ne girmenin şartları ve Euro kullanmak için gereken kriterler bunlardı. Avrupa Birliği ile ilgili diğer yazılarımıza ve uluslararası ilişkiler makalelerimize sitemizin ana sayfasından ulaşabilirsiniz! Sizin için aşağıya birkaç tavsiye link bırakıyoruz :)

Avrupa Birliği Genişlemeleri  başlığa tıklayarak ilgili yazıya gidebilirsin!

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorum yaptığınız için teşekkür ederim :)